De zoektocht naar balans

Met Multiple Sclerose 
Meneer Dupon (68) is vanwege zijn spierziekte goed bekend bij de BENU Apotheek in de Noord-Assense wijk Marsdijk. Toch spraken hij en Jasmijn Kuindersma (30), sinds 2015 beherend apotheker, elkaar een paar maanden terug pas voor het eerst. Aanleiding hiervoor was de medicatiebeoordeling die alle BENU Apotheken uitvoeren. We praten met Jasmijn en Ger over de korte lijnen tussen huisarts, apotheker en klant.

Waarvoor komt u bij de apotheek meneer Dupon?

‘Voor verschillende medicijnen eigenlijk, maar primair voor een medicijn tegen mijn Multiple Sclerose (MS). Het is een progressieve ziekte, die zorgt voor spasmen en spanning in mijn spieren.’ 


Heeft u weleens last van bijwerkingen van medicijnen?

‘Nee, niet echt. Maar een bijwerking hoeft ook niet altijd iets dramatisch te betekenen. Het kan ook jeuk zijn of iets wat na een paar dagen weggaat.’
Jasmijn: ‘Een bijwerking kan zelfs positief zijn! Bijvoorbeeld als mensen prettiger in slaap vallen door een bepaalde pijnstiller.’
Ger: ‘Zo heb ik last van wat rare elektrische scheuten in mijn schouder: zenuwpijn. Daarvoor gebruik ik amitriptyline. Dat is van oorsprong een antidepressivum.’
Jasmijn: ‘Amitriptyline is een heel oud antidepressivum, maar dan komen we er gaandeweg achter dat het ook voor een andere klacht kan werken.’ 


Slikt u veel medicijnen?

Jasmijn: ‘Nou… ik heb hier een lijstje: een stuk of veertien. Die plastablet voor uw bloeddruk is erbij gekomen laatst.’ 
Ger: ‘Ja, maar die gaat er straks weer af. De huisarts zei: ik wil u onder de 130 hebben. Mijn bloeddruk is altijd hoog geweest. Dat had met leefstijl te maken.’ 


Heeft de dokter u ooit gevraagd om uw leefstijl aan te passen vanwege uw gezondheid?

‘Nou, de aanpassing in mijn levensstijl kwam vrij rigoureus toen ik drie jaar geleden te horen kreeg dat ik slokdarmkanker had. Gelukkig is het op tijd ontdekt. Een bijzonder hoogleraar heeft met een speciale techniek een stuk van mijn slokdarm verwijderd. Hij heeft mijn maag opgerekt tot een buis die aan de slokdarm vast zit. Mijn aardappeltjes en bloemkolen gaan nu zo de Niagara Falls over, mijn maag in.’


Was de operatie succesvol?

‘Ja, maar het was wel erg heftig. Na de operatie kreeg ik longontsteking en zijn mijn kinderen zelfs een nacht opgeroepen.’ 


Heeft u nu nog klachten aan uw longen?

‘Ik kan mijn slijm wat moeilijk kwijt, maar dat komt door de MS.’
Jasmijn: ‘U gebruikt twee pufjes voor de longen, hè?’
Ger: ‘Klopt. Ik las trouwens op jullie website over een vrouw die een bloedneus had door die pufjes. Daar heb ik ook om de haverklap last van! Aan het eind van een niesbui kan ik rekenen op een forse bloedneus.’
Jasmijn: ‘Dat kan zeker, door de ontstekingsremmende werking van uw pufje kan de huid in uw neus dunner worden.

Jasmijn, je hoort nu voor het eerst van deze bijwerking, bij wie moet meneer dat eigenlijk melden? 

‘Vaak komen mensen eerst naar ons, om te kijken of het een bijwerking is. Daarna kan ik, of de arts of specialist die het middel voorschreef, iets aanpassen. Maar eerst vragen we ons altijd af: is de bijwerking lastig? Of nemen we het op de koop toe?’ 

En wie bepaalt dat?

‘Dat gaat in overleg. De patiënt moet er immers mee leven. Deze bijwerking van meneer Dupon kan ik wel goed terugkoppelen aan andere klanten die het medicijn gebruiken. Ik vraag er dan specifiek naar tijdens een medicatiebeoordeling.
Ger: ‘Is dat eigenlijk nieuw die gesprekken? En is dat alleen hier of in heel Assen?
Jasmijn: ‘Nee, we doen dit al een hele tijd en het is landelijk. Alle BENU Apotheken doen die medicatiebeoordelingen. Het is een samenwerking die we hebben opgezet met de huisartsen. We controleren dan of alle medicijnen die iemand gebruikt nog nodig zijn, geen klachten opleveren, en of de combinaties en doseringen nog kloppen. Bijna alle zorgverzekeraars vergoeden het trouwens, dus daar hoeven mensen zich niet druk om te maken.’ 

 

Kun je een voorbeeld noemen van wat je ontdekt tijdens zo’n check?

‘Ik kan bijvoorbeeld aan iemands medicijnen en bloedwaarden zien of hij of zij eigenlijk cholesterolverlagers moet slikken. Is de ‘slechte cholesterol’-waarde te hoog? Dan stel ik aan de huisarts voor om een verlager toe te voegen.
Ger: ‘Kunt u dat zien dan, die waardes?’
Jasmijn: ‘Wel als u daar toestemming voor geeft.’
Ger: ‘Waarom ben ik eigenlijk uitgekozen voor de medicatiebeoordeling? Vanwege mijn leeftijd?’
Jasmijn: ‘Ook, maar meer nog vanwege uw ziektebeeld en medicijngebruik.’ 

Jasmijn, wat is de rolverdeling tussen jou en de huisarts binnen de medicatiebeoordeling?

‘‘Ik doe eerst een analyse van de medicijnen. Dan deel ik mijn bevindingen met de huisarts en kijkt hij of zij of er nog iets anders opvalt. Vervolgens gaan we met elkaar om tafel om afspraken te maken: bespreek ik de medicatiebeoordeling met de klant? Of doet de huisarts het zelf? Als het nodig is, voeg ik na het gesprek met de klant iets toe of haal ik iets van de medicijnlijst af. De huisarts keurt mijn wijziging goed en dan staat het automatisch in het medisch dossier. In het algemeen is het dus mijn rol om naar de medicatie te kijken: wisselwerkingen, gebruiksgemak, enzovoort. De huisarts kijkt naar diagnostiek: wat is er aan de hand? Soms belt de huisarts me met de vraag: ‘Goh, ik kom deze en deze wisselwerking tegen, weet jij een alternatief medicijn?’ De huisarts signaleert dan een probleem. Maar als hij het niet had gezien, was ik het vanzelf tegen gekomen wanneer hij het medicijnrecept naar mijn apotheek stuurt.’

Ger: ‘Voor de samenwerking moeten jullie dus wel erg op één lijn liggen, niet?’
Jasmijn: ‘Ja, we hebben zeker vijf keer per jaar een gesprek waarbij we fysiek bij elkaar zitten met een aantal huisartsen en apothekers. We bespreken dan een onderwerp als diabetes, kijken naar onze processen en maken afspraken. We hebben ook een groepsapp met de huisartsen en apothekers hier in de wijken Marsdijk en Peelo. Die is automatisch beveiligd en we houden elkaar daar op de hoogte van levertijden, tekorten, alternatieven en andere nieuwtjes op medisch gebied. Heel nuttig! Zo zoeken we snel en laagdrempelig contact en kunnen we het direct bespreken als er iets beter kan.’

Meneer Dupon, wat ziet u terug van die samenwerking tussen huisarts en apotheker?

‘Ik zie de apotheker als een verlengstuk van de huisarts. Tijdens mijn medicatiebeoordeling bleek bijvoorbeeld dat een aantal medicijnen gecombineerd kon worden.
Jasmijn: ‘Klopt, de huisarts had door de tijd heen verschillende dingen voorgeschreven. Daarom gingen wij eens even goed kijken: kan het gemakkelijker? Of efficiënter?
Ger: ‘Ja, en ook de uitbreiding van m’n medicijnlijst kwam aan bod. Want het ziekenhuis raadde me al aan om vitamine D te slikken en toen vroeg Jasmijn laatst hoe het eigenlijk met mijn calcium zit. Zij heeft toen voorgesteld om voor een combinatiepil te kiezen van calcium en vitamine D. Dat scheelt weer een pil.’

Zeg dat wel, want die veertien medicijnen zijn er veel!

Ger: ‘Toen ik net uit het ziekenhuis kwam had ik daar ook wel moeite mee: wanneer neem ik wat in? Dat is wel belangrijk. Hoe gebruiken mensen medicijnen? Hoe ligt het in je kastje? Zelf heb ik er een duidelijke volgorde in. Een systeem. Maar als je dat niet hebt, loopt dat gierend uit de klauwen.’ (‘Als je geen systeem hebt, loopt het gierend uit de klauwen’)
Jasmijn: ‘Of we er specifiek naar vragen hangt van de persoon af. Bij sommige klanten moet ik goed navragen: wanneer neemt u het in? Wat neemt u in? Hoe zorgt u dat u een voorraadje heeft? Wat doet u als u de medicijnen vergeet? We hebben namelijk ook een medicijnrol. Dat is een doseerverpakking waarin de medicijnen voor elk moment van de dag zijn voorverpakt. Maar bij u merken we dat u alles onder controle heeft. Meneer Dupon zit ook in de herhaalservice, dus alles loopt centraal en gepland.’ 

Heeft u eigenlijk nog ideeën over hoe de apotheker u nog meer zou kunnen helpen?

‘Nee eigenlijk niet. Ik weet zo één, twee, drie niks, want ik ben best tevreden. Alleen zou een oplopende en afgaande drempel hier in de apotheek handig zijn, vanwege mijn scootmobiel. Kan ik die vraag bij jou neerleggen Jasmijn als ik dat wil?’
Jasmijn: ‘Ja, dan neem ik contact op met het hoofdkantoor.’
Ger: ‘Bij deze dan!’
Jasmijn: ‘Dat ga ik regelen.’